• Nếu đây là lần đầu tiên bạn ghé thăm Trang nhà Chút lưu lại, xin bạn vui lòng hãy xem mục Những câu hỏi thường gặp - FAQ để tự tìm hiểu thêm. Nếu bạn muốn tham gia gởi bài viết cho Trang nhà, xin vui lòng Ghi danh làm Thành viên (miễn phí). Trong trường hợp nếu bạn đã là Thành viên và quên mật khẩu, hãy nhấn vào phía trên lấy mật khẩu để thiết lập lại. Để bắt đầu xem, chọn diễn đàn mà bạn muốn ghé thăm ở bên dưới.

Thông báo Quan trọng

Collapse
No announcement yet.

Lâm Thị Mỹ Dạ

Collapse
X
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Lâm Thị Mỹ Dạ

    Những bài thơ này rút ra từ tập "Cho anh tựa vào em" do Lâm Thị Mỹ Dạ tự tuyển chọn và xuất bản, trong đó ngoài những bài thơ chị yêu thích nhất còn có những bài chị viết từ thuở mới làm thơ mà nhiều năm qua mới tìm thấy.


    ôi Bói sóng

    Sóng vỗ vào
    - Yêu
    Sóng lùi ra
    - Không yêu

    Thuở nhỏ
    Bói hoa
    Bây giờ
    Bói sóng

    Trên bãi bờ
    Lẻ đơn
    Tôi đếm
    - Yêu
    - Không yêu

    Sóng vỗ vào
    Sóng lùi ra
    Từng đợt
    Hỏi trời xa
    Ai lấy hết tuổi mình?

    Yêu
    - Không yêu
    Lẽ thường tình
    Sao vô nghĩa

    Khi bóng chiều đã ngả
    Ta thiếu phụ
    Còn ai để gọi

    Và còn gì
    Để bói

    Biển ơi!

    Nha Trang, 1996

    + + +

    Nhỏ bé tựa búp bê

    Làm sao anh đủ sâu
    Cho em soi hết bóng
    Làm sao anh đủ rộng
    Che mát cho đời em
    Làm sao anh đủ cao
    Để thấy em cho hết...
    Cuộc đời bao nhọc mệt
    Cuộc đời bao dịu êm
    Người đàn bà bước lên
    Người đàn bà lùi lại
    Này tôi ơi, có phải
    Làm một người đàn bà
    Người ta phải nhỏ bé
    Nhỏ bé tựa búp bê
    Mới dễ dàng hạnh phúc?
    1995

    + + +

    Cho anh tựa vào em

    Cuộc đời em đơn thân đến nỗi...
    Chưa bao giờ em tựa vào anh
    Và vì thế em âm thầm sống
    Tựa vào chính mình trĩu nặng, đớn đau

    Bao lời tiếng lấm lem bùn đất
    Bao đêm trắng tơ giăng chóng mặt
    Em tựa vào em - đơn độc quen rồi
    Em tựa vào em - gắng vững giữa đời

    Trên đôi vai bình yên
    Mà bão giông nghiêng ngửa!
    Em chênh vênh đối mặt chính mình
    Nào ai biết, đến anh cùng chẳng biết

    Em quằn mình như rễ giữa đất im
    Đời bất chợt thác ghềnh ào trút xuống
    Vùi lấp anh - cơn bạo bệnh kinh hoàng
    Bạn bè anh rộng nhiều như trời biển
    Vực anh lên cho anh lại lòng tin
    Bàn tay nâng em thành bảo mẫu
    Nước mắt lặn vào trong cho anh thấy nụ cười
    Bệnh tật lo toan giấu vào đêm trắng
    Giữa tháng ngày trĩu nặng
    Em đứng thẳng người
    Cho anh tựa vào em
    1999


    + + +


    Tuổi anh

    Một bài thơ viết cho anh
    Viết cho một thoáng mong manh tuổi người
    Nhẹ rơi kìa hạt sương rơi
    Thời gian đếm tuổi gửi vào hư vô
    Đời qua nhanh có ai ngờ
    Giật mình ngoảnh lại ngẩn ngơ tuổi mình
    Thoáng vừa mới đứa trẻ xinh
    Theo con diều với bầy chim nô đùa
    Vườn xanh dáng mẹ về trưa
    Con gà đất gáy cơn mưa bảy màu
    Mịt mù trong khoảng bể dâu
    Tuổi người một chấm biết đâu kiếm tìm
    Chỉ còn đây một trái tim
    Trẻ trung nồng ấm của mình cho ta
    Không mệt mỏi, chẳng cỗi già
    Qua bao tuổi vẫn thiết tha yêu người
    Mai kia tóc trắng mây trời
    Tuổi anh sâu nặng một đời trong em
    Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......
    Similar Threads
  • #2

    ANH ĐÃ NHÌN THẤY EM

    Em có những ban mai giấu trong hồn như lửa
    Em có nỗi buồn như tro
    Hoang lạnh cả một thời thiếu nữ
    Em có những ngọt ngào chưa tan
    Thấm dịu cả tháng ngày lam lũ
    Và em biết
    Chỉ có một người
    Nhìn thấy em

    Bây giờ
    Ngày tháng xanh tươi dần vắt cạn
    Đôi mắt thâm quầng bóng tối đậm dần
    Nhưng em biết trong cái nhìn nhân hậu
    Anh vẫn thấy em tươi mới thuở ban đầu

    Nhìn thấy em
    Đã nhìn thấy em
    Tròn đầy như trăng
    Xanh mềm như cỏ
    Dịu hiền như sông
    Hồn nhiên như gió
    Như thác quyết liệt
    Như núi nghĩ suy
    Như đất thầm lặng
    Chứa bao diệu kỳ

    Bây giờ trên má em
    Nếp nhăn dần lộ rõ
    Trên tóc em
    Sợi bạc choán dần chỗ
    Giọng nói em chỉ còn những âm buồn
    Và tiếng hát tắt chìm than đá
    Nhưng em biết
    Chỉ có anh duy nhất
    Nhìn thấy em
    Sức sống vẫn nguyên đầy
    Nửa chìm khuất mặt trăng
    Nửa xúc cảm sau màn sương phủ kín
    Anh nhận ra em với tất cả sắc màu
    Anh có trên đời
    Anh ở nơi đâu

    Anh đã nhìn thấy em
    Anh không có thật
    Mong được sẻ chia
    Em ao ước thôi mà
    Nên mãi mãi
    Chỉ có em đối mặt
    Với chính mình
    Đơn độc quãng đường xa
    Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......

    Comment

    • #3

      TÔI VỀ VỚI TÔI

      thả trăng cho rằm
      thả mây cho gió
      thả xanh cho cỏ
      tôi về với tôi

      thả người thục nữ
      hồn nhiên nói cười
      thả người tục luỵ
      danh vọng đua đòi
      thả hết thả hết
      tôi về với tôi

      thả thời thiếu nữ
      khuất vào xa xăm
      thả chùm tóc bạc
      trắng cả ngàn năm
      ai đem nụ cười
      chạm vào nước mắt
      niềm vui có màu
      nỗi buồn trong vắt
      tôi về với tôi

      thơ như máu thắm
      tan vào hư vô
      đời bao phúc hoạ
      gieo, gặt bất ngờ
      mỏi không thể nghỉ
      đau không còn kêu
      người im như bóng
      tôi về với tôi

      Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......

      Comment

      • #4

        Đi qua một làn hương


        Trong đêm

        Qua đường
        Bất chợt
        Làn hương thoảng


        Ngọt ngào tinh khiết

        Dịu thầm, nức nở
        Nhưng nụ cười
        Như tiếng khóc


        Niềm vui hay nỗi buồn

        Làn hương ơi,
        Nói gì
        Mà ta không nỡ
        Xa đi...


        Đã qua hết làn hương

        Dùng dằng chưa nỡ bước
        Không đành lòng
        Chân quay trở lại...


        Đêm nguyên tiêu

        Trăng rỡ ràng
        Tắm dòng thơ dại
        Thân ngọc ngà
        Thơm giữa trời trong
        Vì hương ta mãi lòng vòng
        Làm sao cầm được có - không mà về...


        Chiếu chăn thấp thoáng cơn mê

        Đầu ta lại gối ấp kề tay ta
        Uớc làn hương ở trong nhà
        Để cô đơn chẳng còn là cô đơn

        (Rằm Nguyên tiêu 1997)
        Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......

        Comment

        • #5

          ĐỀ TẶNG MỘT GIẤC MƠ

          Con chim mang giấc mơ bay đi
          Chú bé ngủ dưới trời sao sáng
          Thanh thản
          Đêm qua em mơ gì?
          Tôi mơ thành chim
          Con chim trong mơ giọng hót nơi nào
          Con chim trong mơ như nàng tiên cá
          Câm lặng
          Giọng hót rực rỡ
          Suốt đời cất giữ
          Riêng tặng cho người...

          Bay qua, bay qua nghìn đêm
          Bay qua, bay qua ngàn sao
          Những chiếc lá phát sáng màu huyền thoại
          Những bông hoa mang hình bàn tay, ngón tay
          Ru ru ru ru
          Ru êm

          Chú bé là ai
          Chú bé là tôi
          Con chim là ai
          Con chim là tôi
          Giấc mơ là ai
          Giấc mơ là tôi

          Đêm qua
          Tôi mơ thành tôi
          Tôi mơ thành chim
          Tôi mơ thành giấc mơ


          BUỔI SÁNG TRONG VƯỜN

          Có buổi sáng hồn như bông tỷ muội
          Ta lạ lùng tìm lại ta xưa
          Cánh chuồn đỏ chao một vòng thơ dại
          Chú ếch vàng ngơ ngác giậu thưa

          Ta gập lưng lặng lẽ giữa đời thường
          Tóc điểm bạc mà hồn còn trẻ nít
          Sao sớm nay vườn xanh như cổ tích
          Cho ta thành cô bé lọ lem xưa

          Lặng im nghe kỷ niệm chợt ùa về
          Nhắm mắt lại ta như mây trôi mãi
          Bao quãng đời đi qua giờ gặp lại
          Ta bềnh bồng nhớ nhớ quên quên

          Cánh rừng xanh lá nõn ánh trời xuyên
          Đồng cúc dại dập dờn vàng mơ gió
          Tuổi trẻ xa như nắng đã lên ngàn
          Buồn đến nỗi, nỗi buồn như chẳng có
          Ta vô ưu neo thả cõi vô cùng
          Choàng mở mắt cánh hồng rưng ngấn lệ
          Biết mình còn mắc nợ đoá phù dung
          Đã chỉnh sửa bởi GRANDET; 02-06-2009, 07:17 AM.
          Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......

          Comment

          • #6

            Hái Tuổi Em Đầy Tay

            Sinh nhật em hôm nay
            Trời trong và mây trắng
            Sinh nhật em hôm nay
            Đọng cát vàng ngấn nắng

            Hai bốn năm trước đây
            Mẹ sinh em ngày này
            Mưa dột đầm ướt tóc
            Gió tê buốt hai tay

            Mẹ không có cửa nhà
            Em - đứa trẻ vắng cha
            Như mầm cây trên đá
            Biết khi nào nở hoa

            Ngày ấy anh đã có
            Một tuổi thơ êm đềm
            Suốt ngày được cười hát
            Trong gia đình ấm êm

            Anh chẳng biết nơi xa
            Một cuộc đời đã nở
            Anh chẳng biết có em
            Giữa khí trời đang thở

            Thiếu tình yêu che chở
            Em vẫn cứ lớn lên
            Câu ca dao mẹ hát
            Ru giấc em êm đềm

            Giá anh ở gần hơn
            Chắc sang cùng chơi đấy
            Giá bàn tay anh đưa
            Trao nôi em lúc ấy

            Em quen nghe tiếng gió
            Quen tiếng mẹ ru hời
            Quen cả tiếng khí trời
            Chở nhiều hương cỏ lạ

            Giờ đã hai bốn năm
            Thời gian thương mến quá
            Đời như giòng sông lạ
            Trôi về tít xa khơi
            Tuổi em như ngấn nắng
            Long lanh giữa ánh trời

            ***

            Gió mang bao là hương
            Đi về đâu hỡi gió
            Em ngồi nghe gió nói
            Biết ngày sinh lên đường

            Khi nào em còn thở
            Ngày sinh còn ra đi
            Đến tận cùng ngày chết
            Như một khoảng lạ kỳ

            Ngỡ như ta đã sống
            Ở thế giới nào kia
            Yêu trái đất ghé lại
            Rồi ngày mai chia xa

            Ngắt một chùm hoa cỏ
            Cho ngày sinh hôm nay
            Anh bỗng thành nắng gió
            Hái tuổi em đầy tay!

            Bạn Gần Không Tới........Bạn XA Chưa Về.......

            Comment

            • #7



              Tự bạch




              Nghiêng vai đặt gánh qua cầu



              Hạnh phúc thì mỏng khổ đau thì dày



              Lệch người biết gánh sao đây



              Đường đi chưa hết kiếp này chưa qua










              Tôi yêu chuyện cổ nước tôi
              Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa
              Thương người rồi mới thương ta
              Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm
              Ở hiền thì lại gặp hiền
              Người ngay thì gặp người tiên độ trì



              Mang theo chuyện cổ tôi đi
              Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
              Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
              Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi




              Đời cha ông với đời tôi
              Như con sông với chân trời đã xa
              Chỉ còn chuyện cổ thiết tha
              Cho tôi nhận mặt ông cha của mình
              Rất công bằng, rất thông minh
              Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.
              Thị thơm thì giấu người thơm
              Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà
              Đẽo cày theo ý người ta
              Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì

              Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
              Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.
              Đậm đà cái tích trầu cau
              Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người
              Sẽ đi qua cuộc đời tôi
              Bấy nhiêu thời nữa chuyển dời xa xôi
              Nhưng bao chuyện cổ trên đời
              Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm.






              Làm gì có biển

              Giá mà ta được làm cây
              Để khóc như lá rơi gầy giọt xanh
              Rơi thanh thản,rơi yên lành
              Chỉ đất thấu hiểu ngọn ngành nỗi đau

              Giá mà ta được làm mây
              Để cười một trận thơ ngây giữa trời
              Ào ào hào sảng tan trôi
              Cười mà như khóc ai người biết cho

              Giá mà ta được làm sông
              Biết ra tới biển là không còn mình
              Bất cần ngọn sóng coi khinh
              Mặn mòi đã thấu tan mình sá chi

              Làm gì có biển mà đi
              Sông đành chua xót thầm thì cùng sông.




              .


              Đã chỉnh sửa bởi CONHAKO; 10-04-2010, 08:38 PM.
              ----------------------------

              Cái đẹp của sa mạc là một cái giếng nó ẩn dấu nơi đó.

              Comment

              • #8



                Ngày hôm qua

                Ngày hôm nay


                Ngày hôm qua như ngày hôm nay
                mặt trời mọc phía Đông
                lặn ở phía Tây
                tôi ngồi giặt đống chăn màn năm cũ
                khe khẽ hát bài ca
                giai điệu của riêng mình

                Bóng nắng đi qua tôi
                cánh chuồn đi qua tôi
                qua tôi, qua tôi
                mặt trời và bóng tối
                ngày hôm qua đâu rồi ?

                Nhịp điệu đều đều
                chiếc đồng hồ tíc tắc
                ta tự sát bằng thời gian
                không màu, không vị, không đớn đau !

                Ngày hôm qua đâu giống ngày hôm nay
                sao từng ngày chẳng có gì thay đổi
                ta vượt lên ta
                như mặt trời vượt qua bóng tối

                Số phận cay nghiệt ơi
                cuộc sống dịu dàng ơi
                thời gian một đời người không lặp lại
                một ngày đi qua
                một ngày ta dần mất ta
                từng chút, từng chút một...



                *****

                Chợ tuổi thơ


                Tuổi thơ xa lắc phiên chợ làng
                Ngày bé qua sông, cầm áo mẹ
                Nấm rau, tôm cá tươi xanh quá
                Gạo nếp dâng đầy kẻ lại qua

                Tôi đi ngơ ngác buổi chợ mai
                Ổi, thị, sim, dâu thơm bước ai
                Tò mò thấy một ông già lạ
                Đầy tay chùm quạt, đi đi hoài

                Chào mời luôn nào có ai mua
                Còng lưng làm quạt đã bao mùa
                Ông già áo gụ, chòm râu lụa
                Đi mấy vòng rồi, chợ đã trưa

                Dừng bước ông già bán quạt ơi
                Cho mua vài chiếc để bày chơi
                Ông già thật giọng, nhìn tôi nói :
                - Cháu chỉ nên dùng một chiếc thôi

                Tiền mẹ cho mua mấy thứ quà
                Tôi mua hết quạt cho ông già
                Ôm bao ngọn gió lòng vui sướng
                Mỗi bước nghe hồn reo tiếng ca

                Bây giờ xa lắc chợ tuổi thơ
                Mùi quả, mùi rau thơm đến giờ
                Cá tôm còn nhảy long tong nước
                Tôi còn bé nhỏ mỗi lần mơ...

                Bây chừ xa lắc buổi chợ mai
                Tuổi đã nghiêng chiều, tóc đã phai
                Hỡi người bán quạt, giờ thiên cổ
                Sao gió trong tôi cứ thổi hoài !


                *****


                Bi kịch của riêng tôi


                Tôi tự đóng khung trong căn nhà bé nhỏ
                Chuyện đời thường
                Chuyện bệnh tật, thuốc thang...
                Những vùng đất chỉ còn trong trí nhớ
                Trùng điệp cao nguyên
                Xanh thẳm biển mơ màng...

                Đi cuối đất cùng trời mới tìm ra ngôn ngữ
                Ngôn ngữ thơ, đau đáu những đêm trường
                Xin cảm nhận Người từ trái tim lên óc não
                Để cho thơ đi trọn con đường...

                Tôi ngụp lặn giữa tháng ngày chật hẹp
                Thơ trên cao- tầm tay với chênh vênh
                Cái đầu tôi tự dưng đặc quánh như bóng đêm
                Những tứ thơ bị nhốt trong đó
                Những tứ thơ
                Như những con chim
                Trong lồng
                Nức nở

                Những con chim
                Vẫy vùng
                Đập cửa

                Trái tim nghe
                Trái tim nghe
                Thổn thức...

                Trái tim tự do
                Ngôn ngữ thơ ràng buộc
                Ôi làm sao
                Mở cánh cửa thi ca !?











                Đã chỉnh sửa bởi CONHAKO; 28-06-2010, 07:14 PM.
                ----------------------------

                Cái đẹp của sa mạc là một cái giếng nó ẩn dấu nơi đó.

                Comment

                • #9

                  Lâm Thị Mỹ Dạ: Như nước mắt lặn sâu vào đời...

                  Lâm Thị Mỹ Dạ: Như nước mắt lặn sâu vào đời...





                  Gặp nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ vài lần đầu, thấy chị luôn cười hiền dịu, quan tâm đến mọi người, lại xinh đẹp, trắng trẻo, nhiều người cứ tưởng nhà thơ nữ này sống trong nhung lụa từ nhỏ. Hoàn toàn không phải vậy.

                  Tuổi thơ của Mỹ Dạ là tuổi thơ đầy buồn đau và nước mắt, Dạ lúc nào cũng mang
                  cảm giác mình là đứa trẻ “tội lỗi”...

                  Mọi duyên cớ bắt đầu từ chuyện nặng nề của một thời đã qua. Ba của Mỹ Dạ là ông Lâm Thanh, một người gốc Hoa từng tham gia Việt Minh ở huyện đội Lệ Thủy (Quảng Bình) thời chống Pháp. Cuối năm 1949, ông đưa bố mẹ mình vào Sài Gòn làm ăn. Khi sắp xếp nơi ở cho bố mẹ yên ổn, năm 1954, ông ra đón mẹ con Mỹ Dạ. Ông đã mua vé cho cả ba người, nhưng đến phút cuối cùng bà Lý Thị Đấu, mẹ Dạ, không đi vì không thể bỏ lại người mẹ già và đứa em gái bơ vơ.

                  Vào Sài Gòn ông Thanh buôn bán làm ăn đủ sống . Tất cả bốn người con ông ở Sài Gòn đều làm nghề dạy học... Và may mắn thay, nhờ đất nước thống nhất, ông đã gặp người con gái ở Lệ Thủy của mình. Ông càng bất ngờ và sung sướng khi biết con mình, khi xa nó còn đỏ hỏn ấy, bây giờ đã trở thành một nhà thơ nổi tiếng!

                  Thế nhưng ông không biết rằng trong bao nhiêu năm, Lâm Thị Mỹ Dạ phải chịu một lúc hai nỗi đau cực lớn: tuổi thơ thiếu vắng tình thương của cha và là cháu nội của đại địa chủ (ông nội Mỹ Dạ đang ở Sài Gòn nên bị tịch thu toàn bộ ruộng đất, nhà cửa ở Quảng Bình), rồi con của một “kẻ đi Nam theo địch”. Lý lịch ấy thời đó bị xã hội xếp vào loại nguy hiểm cần phải luôn cảnh giác, đề phòng và đó là “vết nhơ” bị mọi người coi khinh, dè bỉu... Thời nhỏ tuổi, dù đi học hay đi chơi, Mỹ Dạ luôn bị trẻ con trong xóm, trong xã xa lánh, chúng coi Dạ như con hủi, không dám gần.
                  Suốt ngày Dạ chỉ lui cui bên mẹ bán quán ở chợ Tuy Lộc. Những năm ấy tâm trạng của Dạ luôn hoang mang và buồn tủi. Mẹ của Dạ là người vùng An Cựu, Huế. Thuở học tiểu học, bà có học ít tiếng Pháp. Thời trẻ, bà thường đến các đồn Pháp bán hàng cho bọn lính. Khi đội cải cách ruộng đất về, nghe bà thường quen nói chêm ít tiếng Pháp, họ qui là “địch cài lại”, là gián điệp, người của CIA, bà bị xếp vào diện phải “đấu tố”. Nỗi đau ấy ám ảnh tới mức mới 10 tuổi Mỹ Dạ đã làm cả tập thơ buồn 32 bài, chép trong cuốn vở học trò. Cuốn vở ấy nay đã bị thất lạc và Dạ chỉ nhớ được mấy câu trong bài thơ có tựa đề Dòng sông đen:

                  Tuổi thơ tôi như ráng chiều đỏ lựng
                  Hắt máu xuống dòng sông đen...

                  Không hiểu sao cái lớp cấp III của tôi thời đó lại có nhiều đứa lý lịch xấu thế! Ngoài Mỹ Dạ còn có Đỗ Hữu Lời (nhà thơ Đỗ Hoàng), bố là sĩ quan quân đội Pháp; Trần Văn Hải (nhà thơ Hải Kỳ), “bố đi Nam”; tôi thì bố là địa chủ bị bắn oan trong cải cách ruộng đất, rồi thằng Ngò, bố làm lý trưởng...
                  Đứa nào cũng tìm đến thơ như một cứu cánh. Năm lớp 10, Mỹ Dạ, tôi và Hải Kỳ được trường chọn đi thi học sinh giỏi văn toàn quốc. Mỹ Dạ đẹp, giỏi văn, lại hát hay, giọng ngâm thơ tốt, nên đã trở thành nhân vật chính trên sân khấu trường tôi thời ấy. Tôi nhớ mỗi lần Dạ mặc bộ áo lụa đen bước ra sân khấu, nghiêng chào rồi cất tiếng giới thiệu chương trình văn nghệ, là tiếng vỗ tay nổi lên rào rào...

                  Khi học xong cấp III (do chiến tranh, trường tôi sơ tán ở Ngư Hóa, miền tây Quảng Bình) năm 1968, tôi được ủy ban xã ký hồ sơ cho đi học đại học thương mại, Đỗ Hoàng và Hải Kỳ đi sư phạm “10+3” (tức lớp 10 học sư phạm 3 tháng ở vùng núi Troóc, nơi Trường Sư phạm Quảng Bình sơ tán, để ra dạy cấp II); còn Mỹ Dạ thì không được đi học đâu cả. Dạ cùng thằng Ngò, hai đứa cuối cùng rời làng rừng Ngư Hóa, lủi thủi vừa khóc vừa đi bộ vượt bom đạn Mỹ 150km từ núi rừng Tuyên Hóa về Lệ Thủy với mẹ. Chủ nghĩa lý lịch thời ấy như nhát kiếm oan nghiệt chém ngang con đường học hành của Dạ.

                  May mà một ngày nọ, vào khoảng năm 1970, nhà thơ Hải Bằng, một nhà thơ hoàng tộc Huế do dính líu vào vụ Nhân Văn - Giai Phẩm ở Hà Nội, bị “phát vãng” về Quảng Bình làm nghề bán sách, lên Lệ Thủy. Nghe người ta đồn ở thôn Tuy Lộc có bé Dạ làm thơ hay lắm, Hải Bằng hăm hở tìm đến.
                  Đọc thơ Dạ ông thấy đây là một tài thơ đích thực nên nhờ nhà thơ Xuân Hoàng, nhà văn Trần Công Tấn đưa Mỹ Dạ về cơ quan Hội Văn nghệ Quảng Bình. Chính trái tim thương tổn đã đưa Dạ đến với thơ...
                  Và Mỹ Dạ đã trọn đời sống với thơ bằng trái tim thương tổn không thành sẹo ấy. Nói cách khác, nhịp đập trái tim đã thành âm hưởng chủ đạo, thành nỗi đau trường cửu trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ:

                  ... Mẹ sinh em ngày này
                  Mưa dột bầm mái tóc
                  Gió tê buốt hai tay
                  Mẹ không có cửa nhà
                  Em - đứa trẻ vắng cha
                  Như mầm cây trên đá
                  Biết khi nào nở hoa...

                  Nỗi mình biết ngỏ ai hay
                  Bao đêm nước mắt vơi đầy, mẹ ơi!.

                  Ngay đến những năm gần đây, khi đã tuổi hưu, thơ Lâm Thị Mỹ Dạ vẫn không thoát được sự ám ảnh về nỗi đau thời thiếu nữ:

                  Em có nỗi buồn như tro
                  Hoang lạnh cả một thời thiếu nữ
                  (Anh đã nhìn thấy em)

                  hay

                  Em tựa vào em - đơn độc quen rồi
                  Em tựa vào em - gắng vững giữa đời
                  (Cho anh tựa vào em)...

                  Trái tim thương tổn đã cho Lâm Thị Mỹ Dạ độ nhạy cảm, sẻ chia trước thân phận những người khốn khổ vì chiến tranh, nghèo đói và sự bạc bẽo của nhân tình, tạo nên trực cảm thơ lâu bền của chị. Dạ luôn trân trọng, chăm chút từng biểu hiện nhỏ của tình cảm cuộc sống: bạn bè đau ốm mới vô viện chị đã sốt sắng đi thăm; con bạn học xong chưa xin được việc làm cũng khiến Dạ băn khoăn thao thức; thấy hoàn cảnh ai đau thương thì rưng rưng nước mắt.
                  Bạn đến nhà mùa hạ thì que kem, đĩa bánh nậm, mùa đông thì cốc rượu, đĩa đậu phộng rang. Khi không có đủ tiền để lo những thứ đó, tôi thấy Dạ thường đi vào đi ra không yên. Viết về một người lính Mỹ bị chết ở chiến trường VN, Lâm Thị Mỹ Dạ cũng có cái nhìn rất độ lượng:

                  Rồi có lúc cuối đường tôi gục ngã
                  Viên đạn ai găm khuôn ngực máu đầy
                  Xin hãy giở dưới làn da chó sói
                  Trái tim nai đỏ thắm thơ ngây!

                  Sang thăm nước Mỹ, đến trước bức tường đen ở Washington D.C, nơi khắc tên 58.000 lính Mỹ tử trận trong cuộc chiến VN, Dạ cảm thấy mình đang đau nỗi đau của những bà mẹ Mỹ:

                  Khuôn ngực đã cất giấu
                  Một trái tim
                  Nặng hơn quả đất...
                  Hãy nhìn xem
                  Những tên người đang chảy máu
                  Và bức tường đen như một vết thương

                  ... không bao giờ thành sẹo
                  (Bức tường đen).

                  Chỉ có trái tim của con người nhân loại mới biết đồng cảm, sẻ chia bao la như thế!

                  Có lần Mỹ Dạ thổ lộ về mình trong thơ: Tóc điểm bạc mà hồn còn trẻ nít. Nghĩa là còn biết ngạc nhiên trước mỗi sự thay đổi nhỏ của sự sống quanh mình. Nhờ sự “ngây thơ” đó, Dạ đã phát hiện những hình tượng thơ lạ, rất gợi cảm ngay trong cuộc sống thường nhật để viết nên những bài thơ sâu sắc như Trái tim sinh nở, Anh đừng khen em, Tôi về với tôi, Anh đã nhìn thấy em, Đề tặng một giấc mơ...
                  Bạn yêu thơ cả nước đã thuộc nhiều câu thơ rất hay của Lâm Thị Mỹ Dạ trong các tập thơ trước, như:

                  Nhìn lá
                  cứ ngỡ là lá ngọt...

                  Nếu được vẽ chiếc hôn dưới mặt trời
                  Tôi sẽ vẽ chiếc hôn như lá...

                  Hay

                  Em nằm dưới đất sâu
                  Như khoảng trời đã nằm yên trong đất...

                  Cái chết em xanh khoảng trời con gái
                  Tôi soi mình trong cuộc sống của em...

                  Hay

                  Đêm qua
                  Tôi mơ thành tôi
                  Tôi mơ thành chim
                  Tôi mơ thành giấc mơ...

                  Trong tập bản thảo thơ mới nhất, dự kiến đặt tên là Hồn đầy hoa cúc dại, tập hợp những bài viết từ đầu thế kỷ 21 đến nay, Mỹ Dạ cũng có nhiều hình tượng thơ hay và lạ như thời còn trẻ:

                  Em quặn mình như rễ giữa đất im
                  (Cho anh tựa vào em)

                  Nếu được lạc cùng sông
                  Xin lạc mãi
                  Để hồn trôi êm ái khúc du ca
                  (Đi cùng sông Hương)

                  Vì hương ta mãi lòng vòng
                  Làm sao cầm được có - không mà về...
                  (Đi qua một làn hương)...

                  Nhờ trực cảm mạnh, thơ Mỹ Dạ là thơ thốt lên sự buốt nhói của con tim, chứ không phải “chuyện đời lựa lời mà viết” như nhiều người khác. Thơ ấy luôn chân thật mà mới mẻ, xúc động lòng người.

                  Cái “trực cảm thơ” ấy do số phận và sự từng trải của nhà thơ tạo nên, không thể học ở sách vở hay trường lớp nào mà có được. Bởi thế, “trái tim thương tổn luôn đau đớn” đã trở thành hình tượng đậm nét nhất trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ:

                  Dẫu khi tắt nghỉ cuộc đời
                  Trái tim mẹ giữa đất trời con yêu
                  (Trái tim sinh nở)

                  Hỡi người bán quạt giờ thiên cổ
                  Sao gió trong tôi cứ thổi hoài
                  (Chợ tuổi thơ)

                  Khi tay chạm trống đồng ngân
                  Sững sờ tôi ngỡ mình thành người xưa...
                  (Tiếng trống đồng).

                  Bài thơ Nói với trái tim là tuyên ngôn về trái tim thương tổn của Lâm Thị Mỹ Dạ:

                  Ôi trái tim
                  Sao em lại mang dáng lưỡi cày
                  Để suốt đời không bao giờ yên ổn
                  Để suốt đời cày lên
                  Cày lên
                  Đớn đau và hạnh phúc...

                  Cứ ngỡ trái tim tổn thương ấy về cuối đời sẽ yên ổn hơn, bớt đau đớn hơn. Hóa ra không phải. Ngày 14-6-1998, trong lúc Mỹ Dạ đang ở Hà Nội, chuẩn bị ngày mai lên máy bay đi dự tọa đàm thơ ở Mỹ thì chồng chị, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường, bị tai biến mạch máu não, hôn mê ở Đà Nẵng hai tháng ròng. Dạ phải hủy chuyến đi Mỹ, bay về Đà Nẵng ngay. Từ đó đến nay, đã chín năm rồi, nữ thi sĩ của chúng ta luôn ở bên chồng.

                  Chị như “người mẹ” bao dung, săn sóc, đút mớm cơm cháo, thuốc men, xoa bóp, tắm rửa, vệ sinh cho chồng. Trái tim nhân hậu ấy thêm một lần “rớm máu”. Trăm nghìn thứ việc chưa từng có đè lên vai người phụ nữ làm thơ xinh đẹp ấy. Tuổi ngày càng cao, Mỹ Dạ càng bị nhiều thứ bệnh tật hành hạ, viêm khớp, viêm xoang, nhức đầu... Thế mà chị vẫn lo liệu, tổ chức đưa chồng đi chữa bệnh Hà Nội, Đà Nẵng, Khe Sanh, Long An, TP.HCM đến sáu chuyến liền.
                  Nghe ai nói thuốc gì hay, thầy nào giỏi, dù xa xôi, tốn kém đến đâu, chị vẫn đưa chồng đến cho bằng được.

                  Bàn tay nâng em thành bảo mẫu
                  Nước mắt lặn vào trong cho anh thấy nụ cười
                  Bệnh tật lo toan giấu vào đêm trắng
                  Giữa tháng ngày trĩu nặng
                  Em đứng thẳng người
                  Cho anh tựa vào em!
                  (Cho anh tựa vào em).

                  Có lẽ vì những vết thương tim suốt đời không thành sẹo ấy, nên dù Lâm Thị Mỹ Dạ đã

                  “Giơ cao lá cờ trắng
                  Trước thơ”,

                  nghĩa là xin đầu hàng thơ, thơ vẫn đến với chị nồng nàn, chân chất. Vì thơ như nước mắt đã lặn sâu vào đời chị...

                  NGÔ MINH
                  ----------------------------

                  Cái đẹp của sa mạc là một cái giếng nó ẩn dấu nơi đó.

                  Comment

                  • #10

                    Thơ Lâm thị Mỹ Dạ



                    MẸ NGÀY XƯA

                    Khi con lớn lời yêu chớm nụ
                    Mẹ nhớ mẹ xưa mắt sáng tóc thề
                    Thuở mới sinh con mẹ còn trẻ lắm
                    Tiếng chim gù xanh biếc đồng quê

                    Khi con lớn bao chàng trai đến
                    Mẹ đâu còn là mẹ của ngày xưa
                    Bóng dáng xa vời con đi lẫm chẫm
                    Tiếng con cười trong vắt cơn mưa

                    Thời gian khổ thiếu ăn đói ngủ
                    Đôi vú teo - con hút sữa cạn dòng
                    Nay con lớn ký ức còn thoáng hiện
                    Có bao giờ con nhớ mẹ xưa không?

                    Mẹ ngày xưa trẻ trung đến vậy
                    Thuở con còn bé bỏng nôi đưa
                    Mới ban mai đã chiều nhạt nắng
                    Mẹ bây giờ chợt nhớ mẹ ngày xưa

                    Mẹ như cửa sông nhớ về nguồn trong vắt
                    Biển kề bên sóng cứ muốn ngược lên ngàn
                    Sóng bạc đầu - mẹ bây giờ, con hỡi
                    Da diết vô cùng muốn trở lại mẹ ngày xưạ


                    .
                    Đã chỉnh sửa bởi CONHAKO; 09-07-2010, 06:36 PM.
                    ----------------------------

                    Cái đẹp của sa mạc là một cái giếng nó ẩn dấu nơi đó.

                    Comment

                    Working...
                    X
                    Scroll To Top Scroll To Center Scroll To Bottom