• Nếu đây là lần đầu tiên bạn ghé thăm Trang nhà Chút lưu lại, xin bạn vui lòng hãy xem mục Những câu hỏi thường gặp - FAQ để tự tìm hiểu thêm. Nếu bạn muốn tham gia gởi bài viết cho Trang nhà, xin vui lòng Ghi danh làm Thành viên (miễn phí). Trong trường hợp nếu bạn đã là Thành viên và quên mật khẩu, hãy nhấn vào phía trên lấy mật khẩu để thiết lập lại. Để bắt đầu xem, chọn diễn đàn mà bạn muốn ghé thăm ở bên dưới.

Thông báo Quan trọng

Collapse
No announcement yet.

Thơ Nguyễn Duy

Collapse
X
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Thơ Nguyễn Duy

    Nhà thơ Nguyễn Duy



    Nguyễn Duy tên thật là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh ngày 7/12/1948 tại xã Đông Vệ, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Năm 1966 ông nhập ngũ, trở thành lính đường dây của bộ đội thông tin. Nguyễn Duy từng tham gia chiến đấu nhiều năm trên các chiến trường Khe Sanh, Đường 9 - Nam Lào, rồi sau này là mặt trận phía Nam, mặt trận phía Bắc (1979). Sau đó ông giải ngũ, làm việc tại tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn Việt Nam và là Trưởng đại diện của báo này tại phía Nam.

    Nguyễn Duy được tặng Giải thưởng nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.

    Nguyễn Duy làm thơ rất sớm. Tác phẩm đầu tay của ông là bài thơ Trên sân trường viết từ đầu những năm 60, khi còn là một học sinh phổ thông ở trường Lam Sơn, Thanh Hóa. Nhưng phải mãi đến năm 1973, ông mới thực sự nổi tiếng với chùm thơ đoạt giải nhất cuộc thi thơ tuần báo Văn nghệ: Hơi ấm ổ rơm, Bầu trời vuông, Tre Việt Nam. Và cũng bắt đầu từ đấy, chúng ta có Nguyễn Duy, một thi sĩ đặc sắc cuối những năm chiến tranh và lại rực rỡ trong hòa bình.

    Nguyễn Duy có bộ 3 bài thơ theo thể tự do nổi tiếng mang tính thời sự, viết về những trăn trở, suy nghĩ của ông về tương lai đất nước, tương lai của con người và môi sinh: Đánh thức tiểm lực, Nhìn từ xa... Tổ quốc, Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ.

    Trịnh Công Sơn đã có nhận xét về Nguyễn Duy: "Hình hài Nguyễn Duy giống như đám đất hoang, còn thơ Nguyễn Duy là thứ cây quý mọc trên đám đất hoang đó..."

    Tác phẩm:
    - Cát trắng (thơ, Nxb Quân đội, 1973)
    - Phóng sự 30475 (thơ, Nxb Văn nghệ, 1981)
    - Em sóng (kịch thơ, Nxb Kim Đồng, 1983)
    - Ánh trăng (thơ, Nxb Tác phẩm mới, 1984)
    - Khoảng cách (tiểu thuyết, Nxb Phụ nữ, 1985)
    - Nhìn ra bể rộng trời cao (bút ký, Nxb Văn nghệ, 1986)
    - Mẹ và Em (thơ, Nxb Thanh Hóa, 1987)
    - Đãi cát tìm vàng (thơ, Nxb Văn nghệ, 1987)
    - Tôi thích làm vua (ký, Nxb Văn nghệ, 1988)
    - Đường xa (thơ, Nxb Trẻ, 1989)
    - Quà tặng (thơ, Nxb Văn học, 1990)
    - Về (thơ, Nxb Hội nhà văn, 1994)
    - Sáu & Tám (thơ, Nxb Văn học, 1994)
    - Tình tang (Nxb Văn học, 1995)
    - Vợ ơi (thơ, Nxb Phụ nữ, 1995)
    - Bụi (thơ, Nxb Hội nhà văn, 1997)






    Ðối diện ngọn đèn
    trang giấy trắng như xeo bằng ánh sáng

    Ðêm bắc bán cầu vần vụ trắng
    nơm nớp ai rình sau lưng ta

    Nhủ mình bình tâm nhìn về quê nhà
    xa vắng
    núi và sông
    và vết rạn địa tầng

    Nhắm mắt lại mà nhìn
    thăm thẳm
    yêu và đau
    quằn quại bi hùng

    Dù ở đâu vẫn Tổ Quốc trong lòng
    cột biên giới đóng từ thương đến nhớ

    *
    Ngọn đèn sáng trắng nóng mắt quá
    ai cứ sau mình lẩn quất như ma

    Ai ?
    im lặng

    Ai ?
    cái bóng !

    A… xin chào người anh hùng bất lực dài ngoẵng
    bóng máu bầm đen sõng soài nền nhà

    Thôi thì ta quay lại
    chuyện trò cùng cái bóng máu me ta

    *
    Có một thời ta mê hát đồng ca
    chân thành và say đắm
    ta là ta mà ta cứ mê ta[1]

    Vâng – đã có một thời hùng vĩ lắm
    hùng vĩ đau thương hùng vĩ máu xương
    mắt người chết trừng trừng không chịu nhắm

    Vâng – một thời không thể nào phủ nhận
    tất cả trôi xuôi – cấm lội ngược dòng

    thần tượng giả xèo xèo phi hành mỡ
    ợ lên thum thủm cả tim gan

    *
    Ta đã xuyên suốt cuộc chiến tranh
    nỗi day dứt không nguôi vón sạn gót chân
    nhói dài mỗi bước

    Thời hậu chiến vẫn ta người trong cuộc
    xứ sở phì nhiêu sao thật lắm ăn mày ?

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen đấm ngực

    *
    Xứ sở nhân tình
    sao thật lắm thương binh đi kiếm ăn đủ kiểu
    nạng gỗ khua rỗ mặt đường làng

    Mẹ liệt sĩ gọi con đội mồ lên đi kiện
    ma cụt đầu phục kích nhà quan

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen quều quào giơ tay

    *
    Xứ sở từ bi sao thật lắm thứ ma
    ma quái – ma cô – ma tà – ma mãnh…
    quỉ nhập tràng xiêu vẹo những hình hài

    Ðêm huyền hoặc
    dựng tóc gáy thấy lòng toang hoác
    mắt ai xanh lè lạnh toát
    lửa ma trơi

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen ngửa mặt lên trời

    *
    Xứ sở linh thiêng
    sao thật lắm đình chùa làm kho hợp tác
    đánh quả tù mù trấn lột cả thần linh

    Giấy rách mất lề
    tượng Phật khóc Ðức Tin lưu lạc
    Thiện – Ác nhập nhằng
    Công Lý nổi lênh phênh

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen tọa thiền

    *
    Xứ sở thông minh
    sao thật lắm trẻ con thất học
    lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương

    Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt
    tuổi thơ còng lưng xuống chiếc bơm xe đạp
    tuổi thơ bay như lá ngã tư đường

    Bịt mắt bắt dê đâu cũng đụng thần đồng
    mở mắt… bóng nhân tài thất thểu

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen cúi đầu lặng thinh

    *
    Xứ sở thật thà
    sao thật lắm thứ điếm
    điếm biệt thự – điếm chợ – điếm vườn…

    Ðiếm cấp thấp bán trôn nuôi miệng
    điếm cấp cao bán miệng nuôi trôn

    Vật giá tăng
    vì hạ giá linh hồn

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen vò tai

    *
    Xứ sở cần cù
    sao thật lắm Lãn Ông
    lắm mẹo lãn công

    Giả vờ lĩnh lương
    giả vờ làm việc

    Tội lỗi dửng dưng
    lạnh lùng gian ác vặt
    Ðạo Chích thành tôn giáo phổ thông

    Ào ạt xuống đường các tập đoàn quân buôn
    buôn hàng lậu – buôn quan – buôn thánh thần – buôn tuốt…
    quyền lực bày ra đấu giá trước công đường

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen nhún vai

    *
    Xứ sở bao dung
    sao thật lắm thần dân lìa xứ
    lắm cuộc chia li toe toét cười

    Mặc kệ cỏ hoang cánh đồng gái góa
    chen nhau sang nước người làm thuê

    Biển Thái Bình bồng bềnh thuyền định mệnh
    nhắm mắt đưa chân không hẹn ngày về

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen rứt tóc

    *
    Xứ sở kỷ cương
    sao thật lắm thứ vua

    vua mánh – vua lừa – vua chôm – vua chỉa
    vua không ngai – vua choai choai – vua nhỏ…

    Lãnh chúa xứ quân san sát vùng cát cứ
    lúc nhúc cường hào đầu trâu mặt ngựa

    Luật pháp như đùa như có như không có
    một người đi chật cả con đường

    Ai ?
    không ai

    Vết bầm đen gập vuông thước thợ

    *
    ?…
    ?…
    ?…

    *
    Ai ?
    Ai ?
    Ai ?

    Không ai !
    Không ai !
    Không ai !

    Tự vấn – mỏi
    vết bầm đen còng còng dấu hỏi

    *
    Thôi thì ta trở về
    còn trang giấy trắng tinh chưa băng hoại
    còn chút gì le lói ở trong lòng

    *
    Ðôi khi nổi máu lên đồng
    hồn thoát xác
    rũ ruột gan ra đếm

    Chích một giọt máu thường xét nghiệm
    tí trí thức – tí thợ cày – tí điếm
    tí con buôn – tí cán bộ – tí thằng hề
    phật và ma mỗi thứ tí ti…

    Khốn nạn thân nhau
    nặng kiếp phân thân mặt nạ

    Thì lột mặt đi lần lữa mãi mà chi
    dù dối nữa cũng không lừa được nữa
    khôn và ngu đều có tính mức độ

    *
    Bụng dạ cồn cào bất ổn làm sao
    miếng quá độ nuốt vội vàng sống sít
    mất vệ sinh bội thực tự hào

    Sự thật hôn mê – ngộ độc ca ngợi
    bệnh và tật bao nhiêu năm ủ lại
    biết thế nhưng mà biết làm thế nào

    Chả lẽ bây giờ bốc thang chửi bới
    thầy chửi bới nhe giàn nanh cơ hội

    Chả lẽ bốc thang cỏ khô nhai lại
    lạy ông-cơ-chế lạy bà-tư-duy
    xin đừng hót những lời chim chóc mãi

    Ðừng lớn lối khi dân lành ốm đói
    vẫn còng làm cho thẳng lưng ăn

    Ðổi mới thật không hay giả vờ đổi mới?
    máu nhiễm trùng ta có thể thay chăng?

    *
    Thật đáng sợ ai không có ai thương
    càng đáng sợ ai không còn ai ghét
    Ngày càng hiếm hoi câu thơ tuẫn tiết

    ta là gì ?
    ta cần thiết cho ai ?

    *
    Có thể ta không tin ai đó
    có thể không ai tin ta nữa
    dù có sao vẫn tin ở con người

    Dù có sao
    đừng khoanh tay
    khủng khiếp thay ngoảnh mặt bó gối

    Cái tốt nhiều hơn sao cái xấu mạnh hơn ?
    những người tốt đang cần liên hiệp lại!

    *
    Dù có sao
    vẫn Tổ Quốc trong lòng
    mạch tâm linh trong sạch vô ngần
    còn thơ còn dân
    ta là dân – vậy thì ta tồn tại

    *
    Giọt từng giọt
    nặng nhọc

    Nặng nhọc thay

    Dù có sao
    đừng thở dài
    còn da lông mọc còn chồi nảy cây.

    Nguyễn Duy

    ***************************


    1.- ta là ai mà ta cứ mê ta :thơ Chế Lan Viên


    Lỗi
    Đã chỉnh sửa bởi Photo; 04-01-2010, 10:36 AM.

    Similar Threads
  • #2

    Thơ Nguyễn Duy




    Ngồi buồn nhớ Mẹ ta xưa

    Bần thần hương huệ thơm đêm
    khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn
    chân nhang lấm láp tro tàn
    xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào

    Mẹ ta không có yếm đào
    nón mê thay nón quai thao đội đầu
    rối ren tay bí tay bầu
    váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa

    Cái cò... sung chát đào chua...
    câu ca mẹ hát gió đưa về trời
    ta đi trọn kiếp con người
    cũng không đi hết mấy lời mẹ ru

    Bao giờ cho tới mùa thu
    trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm
    bao giờ cho tới tháng năm
    mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

    Ngân hà chảy ngược lên cao
    quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm...
    bờ ao đom đóm chập chờn
    trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

    Mẹ ru cái lẽ ở đời
    sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn
    bà ru mẹ... mẹ ru con
    liệu mai sau các con còn nhớ chăng

    Nhìn về quê mẹ xa xăm
    lòng ta - chỗ ướt mẹ nằm đêm xưa
    ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
    miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương...


    Saigon, mùa thu 1986

    Đã chỉnh sửa bởi Photo; 04-01-2010, 10:10 AM.

    Comment

    • #3

      Kim Mộc Thủy Hoả Thổ

      I.

      Quả đất nóng dần lên
      tầng ôzôn có vấn đề gì đó

      Sọ dừa gặp vấn đề trì trệ
      tri thức nhồi vào tri thức cứ phòi ra

      Mắt vấn đề toét tai vấn đề ù
      bất an vấn đề giấc ngủ

      Sâu rầy đang vấn đề cánh đồng
      rừng cây vấn đề cháy và trụi

      Nón hành khất ngã vấn đề xó chợ
      trẻ lang thang vấn đề bụi đời

      Lổn nhổn hành tinh vấn đề đẻ và đói
      chiến trận tuôn vấn đề đỏ lòm.

      *

      Chó cứ sủa người cứ đi
      những con đường đầy vấn đề ổ gà

      Những nhịp cầu chông chênh quá tải
      vấn đề nay mai sập bất cứ lúc nào

      Những giống người tham gặm nhấm cả trời đất
      vấn đề ngày kia thiên nhiên ăn thịt tuốt

      Vấn đề nước cầm đầu lũ lụt
      vấn đề lửa thủ phạm hoả hoạn

      Khủng hoảng thiếu thần linh
      Khủng hoảng thừa yêu quái

      Ðại loạn thay cái thiên hạ rắc rối
      vấn đề tầng ôzôn cả thôi .

      II.

      Lục bục bụng dạ sôi
      ruột gan vấn đề gì đó

      Nghe chừng lục phủ ngũ tạng đều cọt kẹt
      sida giác quan? ung thư toàn thân?

      Không thể nói rằng ta bất cần
      ta cần sống và cần đủ thứ

      Cần dinh dưỡng cần khí thở
      cần giấc mơ nõn ngọn rau xanh

      Cần phút lặng thinh mặc niệm những mối tình quan họ
      những người tình không giao phối bao giờ

      *

      Thất xà ngóc cổ trong hũ rượu
      nọc rắn tuần hoàn bổ âm bổ dương

      Ðộc trị độc nhộn nhạo huyết quản
      lúc nhúc hổ mang khè hang hốc xương

      Gần đây ta ngài ngại đi ra đường
      dù chả để làm gì ta muốn ngồi một mình

      Vu vơ một mình trống rỗng một mình
      ta sờ sợ nơi nào nhiều khôn vặt ít thông minh

      Ta nhờn nhợn cái há mồm vĩ nhân tôm cá
      khạc đủ đồ nghề thằng nọ con kiạ

      Ta mặc cảm cái bóng đèn điện không có điện
      lủng lẳng trần nhà thường làm ta giật mình

      Ta ngan ngán bóng quan hoạn gỉa thiến gỉa đạo
      vừa ăn hoa hồng vừa xơi hoa đào

      Những phường buôn cứt bán chó
      nợ khó đòi thì làm gì nào

      Những bất ổn đầy rẫy
      thì đã sao ? thì làm sao ?

      Có người thách ta đánh nhau
      ta bảo ta yếu rồi ta lại không có võ

      Có kẻ thách ta chửi nhau
      ta bảo ta vừa bị mất trộm cả sọt từ ngữ

      Có đứa thách ta nhổ vào mặt nó
      ta bảo ta hết đờm rồi .

      *

      Ta chúi mữi hà hơi lên trang bản thảo
      hô hấp nhân tạo những con chữ khó thở

      Ta khao khát tiếng hát giun dế
      không kiểm duyệt không biên tập

      Ta ao ước cái bay chim chóc
      không hộ chiếu không biên giới

      Chó già giữ xương mèo già hoá cáo
      ta già ta hoá trẻ con

      Thiêng liêng thay khoảng lặng cô đơn
      người hoá thánh chỉ khoảng khắc ấy

      III.

      Nóng quá trằn trọc quá
      tầng ôzôn có vấn đề gì đó

      Quạ cũ kêu sương ươn ướt dĩ vãng
      tiếng cú rạch trời rơi từng giọt bầm đêm

      Giấc mê mệt thiêm thiếp chiêm bao trắng
      loạng quạng ma nhảy nhót trước thềm

      Thử nhập đồng khúc tăng gô quỉ
      chợt thấy mình thối rữa từ từ

      Kèn trống rỗng mọc móng mọc vuốt
      gầm gừ đèn lân tinh nhờ nhợt

      Ú ớ mồ hôi
      chân lỡ nhảy -- phải nhảy -- cứ nhảy ...

      *

      Bước nhảy nảy tư duy thị trường
      kinh doanh xác mình dù giá thậm rẻ mạt

      Quạ có mua ta bán trọn gói
      hoặc bán từng phần trước khi thối rữa hết

      Cú có mua ta chấp nhận hạ giá
      chấp nhận cho trả góp từng phần

      Như kiểu bán từng phần rừng-bể-núi-sông
      từng khúc ruột đất từng mẩu mặt
      bằng từng miếng địa ốc

      Thời buổi thị trường mọi việc đều có thể
      có thể nước này mua trọn nước kia

      Có thể lập những tập đoàn siêu quốc
      những quốc gia mất nước từng phần

      Cái xác ta thì có nghĩa lý gì
      ta tự tháo khớp và tự bán

      *

      Chuyện xưa ông lão kiết dạy con:
      'Khi cha chết xả xác cha mà bán ...'

      Ta thì phải tự tay làm lấy
      sợ các con chia chác không đều

      Tự đọc điếu văn soạn sẵn vĩnh biệt mình
      tự giải thoát một thời mộng mị

      Cuốn gói hồn đi kinh tế mới vầng trăng
      cấy lúa trồng khoai Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ

      Ta đi đây ... kinh tế mới vũ trụ
      vượt tầng ôzôn đang có vấn đề

      IV.

      Ngôi sao xa xôi bất ngờ đổi ngôi
      ánh sao băng chợt đọng đẫm hố mắt

      Ngọn gío thông thường lay ta tỉnh giấc
      khí thở thông thường thoi thóp lại ta rồi

      Ta bịch về mặt đất bất ổn
      nhố nhăng đến chết nết không chừa

      Lại lục bục bụng sôi
      lại ruột gan vấn đề gì đó

      Lại thừ nhớ những mối tình quan họ
      những người tình không giao phối bao giờ

      Lại đi đưa những đám ma từ ngữ
      xác chữ chôn đầy nghĩa địa giấy vô hình

      Lại khốn khổ với sọ dừa trì trệ
      nhồi tri thức vào tri thức cứ phòi ra

      Lại càu nhàu quả đất nóng dần lên
      nghi tầng ôzôn có vấn đề gì đọ

      V.

      Ta lững thững xách sọ dừa đi chợ
      tìm chú vịt tàu lai thím vịt xiêm

      Ẩn sĩ Lêguym toạ thiền giữa chợ
      gia vị ê hề những chua chát đắng cay

      Những quàng quạc đành đạch âm nhạc
      những cua ốc nghêu sò nguồn thi hứng tràn đầy

      Những cuốn muống non ròng ròng ứa nhựa
      oái oái khoái cái roi rói chợ

      Cứ thế bình tâm cân bằng dần các thứ
      ngà ngà say men chợ thường ngày

      Cứ phảng phất thơm chùa những hồng hào má
      những thắm cười tươi như hoa nhà ai

      cứ ấn tượng bàn tay bậc thầy mổ cá
      bái phục giáo sư vặt lông vịt thiên tài

      Tiết vịt sống hài hoà lòng vịt chín
      món tiết canh thần tiên lấp lỗ hổng sọ dừa

      *

      Vào cuộc nhậu có kẻ rất sợ tiết
      dù ở đời họ máu tiết canh nhau

      Thì làm sao
      thì làm gì nào

      Thì ta thi tài với con nít lối xóm
      cờ tướng cờ vua cờ ngựa cờ ô ...

      Và chơi lại trò xưa đơn giản như là không có gì
      ván âm dương Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ

      Năm ô cờ sắp xếp cả thiên hạ
      ngồi xổm chơi hay bệt đất thì tuỳ

      Và nghêu ngao lõng thõng hò vè
      Và chơi lại trò xưa đơn giản như là không có gì
      ván âm dương Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ

      Năm ô cờ sắp xếp cả thiên hạ
      ngồi xổm chơi hay bệt đất thì tuỳ

      Và nghêu ngao lõng thõng hò vè
      giun dế du dương ễnh ương đắm đuối

      Và ngạo nghễ khúc đồng dao nhăng cuội
      lời trẻ con phấp phới ngũ hành kỳ.

      *****************************
      Đã chỉnh sửa bởi Photo; 04-01-2010, 10:15 AM.

      Comment

      • #4

        Thơ Nguyễn Duy

        Tre Việt Nam


        Tre xanh
        Xanh tự bao giờ
        Truyện ngày xưa đã có bờ tre xanh
        Thân gầy guộc, lá mong manh
        Mà sao nên luỹ, nên thành tre ơi
        Ở đâu tre cũng xanh tươi
        Cho dù cát sỏi đá vôi bạc màu
        Có gì đâu, có gì đâu
        Mỡ màu ít chất dồn lâu hoá nhiều
        Rễ siêng không ngại đất nghèo
        Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù
        Vươn mình trong gió tre đu
        Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành
        Yêu nhiều nắng nỏ trời xanh
        Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm
        Bão bùng thân bọc lấy thân
        Tay vin tay níu tre gần nhau thêm
        Thương nhau tre chẳng ở riêng
        Luỹ thành từ đó mà nên hỡi người
        Cho dù thân gãy cành rơi
        Vẫn nguyên cái gốc truyền đời cho con
        Loài tre đâu chịu mọc cong
        Mới lên đã thẳng như chông lạ thường
        Lưng trần phơi nắng phơi sương
        Có manh áo cộc tre nhường cho măng
        Măng non là búp măng non
        Đã mang dáng thẳng, thân tròn của tre
        Năm qua đi, tháng qua đi
        Tre già măng mọc có gì lạ đâu
        Mai sau,
        mai sau,
        mai sau…
        Đất xanh, tre mãi xanh màu tre xanh!

        *****************

        Comment

        • #5

          Thơ Nguyễn Duy

          Thơ tặng người xa xứ


          Xa hun hút một con đường
          bạn bè lận đận tận phương trời nào

          Quê nhà ở phía ngôi sao
          qua sông mượn khúc ca dao làm cầu

          Một thời xa vắng chia nhau
          nhớ thương vương lại đằng sau còn dài

          Một thời xa vắng chia hai
          dấu chân mãi mãi chụm ngoài bờ đê

          Cũng từ độ ấy xa quê
          hương bồ kết cứ đi về đêm đêm

          Cũng từ độ ấy xa em
          môi em thắm cứ tươi nguyên một đời

          Có gì lạ quá đi thôi
          khi gần thì mất... xa xôi lại còn...

          Nguồn: Nguyễn Duy, Mẹ và Em, Nxb Thanh Hóa, 1987

          ****************************

          Comment

          • #6

            Thơ Nguyễn Duy

            ĐÁNH THỨC TIỀM LỰC...

            Tiễn đưa anh S.D. đi làm kinh tế

            Hãy thức dậy, đất đai!
            cho áo em tôi không còn vá vai
            cho phần gạo mỗi nhà không còn thay bằng ngô, khoai, sắn...
            xin bắt đầu từ cơm no, áo ấm
            rồi thì đi xa hơn - đẹp, và giàu, và sung sướng hơn

            Khoáng sản tiềm tàng trong ruột núi non
            châu báu vô biên dưới thềm lục địa
            rừng đại ngàn bạc vàng là thế
            phù sa muôn đời như sữa mẹ
            sông giàu đằng sông và bể giàu đằng bể
            còn mặt đất hôm nay thì em nghĩ thế nào?
            lòng đất rất giàu, mặt đất cứ nghèo sao?

            ***

            Lúc này ta làm thơ cho nhau
            đưa đẩy mà chi mấy lời ngọt lạt
            ta ca hát quá nhiều về tiềm lực
            tiềm lực còn ngủ yên...

            ***

            Tôi lớn lên bên bờ bãi sông Hồng
            trong màu mỡ phù sa máu loãng
            giặc giã từ con châu chấu, con cào cào
            mương máng, đê điều ngổn ngang chiến hào
            trang sử đất ngoằn ngoèo trận mạc
            giọt mồ hôi nào có gì to tát
            bao nhiêu đời mặn chát các dòng sông
            bao nhiêu thời vỡ đê trắng đất mất đồng
            thuyền vỏ trấu mỏng manh ba chìm bảy nổi
            khúc dân ca cũng bèo dạt mây trôi
            hột gạo nõn nà hao gầy đi vì thiên tai
            đói thâm niên
            đói truyền đời
            điệu múa cổ cũng chậm buồn như đói...

            ***

            Tôi đã qua những chặng đường miền Trung bỏng rát và dai dẳng
            một bên là Trường-Sơn-cây-xanh
            bên còn lại Trường-Sơn-cát-trắng
            đồng bằng hình lá lúa gầy nhẳng
            cơn bão chưa qua, hạn hán đổ tới rồi
            ngọn cỏ nhọn thành gai mà trốn không khỏi úa
            đất nứt nẻ ngỡ da người nứt nẻ
            cơn gió Lào rát ruột lắm em ơi!

            Hạt giống ở đây chết đi sống lại
            hạt gạo kết tinh như hạt muối
            cây lúa đứng lên cũng đạp đất đội trời

            ***

            Tôi về quê em - châu thổ sáng ngời
            sông Cửu Long giãn mình ra biển
            đất cuồn cuộn sinh sôi và dịch chuyển
            cây mắm cây tràm lặn lội mở đường đi

            Đất tân sinh ngỡ ngọt ngào trên mặt
            lòng còn chát chua nào mặn nào phèn
            má sung sức và ba cường tráng thế
            man mác âu sầu trong câu hát ru em

            Đã qua đi những huyền thoại cũ mèm
            những đồng lúa ma không trồng mà gặt
            những ruộng cá không nuôi mà sẵn bắt
            những ghểnh cẳng, vuốt râu mà làm chơi ăn thật
            miếng ăn nào không nước mắt mồ hôi!

            Ruộng bát ngát đó thôi, và gạo đắt đó thôi
            đất ghiền phân vô cơ như người ghiền á phiện
            con rầy nâu khoét rỗng cả mùa màng
            thóc bỏ mục ngoài mưa thiếu xăng dầu vận chuyển
            phà Cần Thơ lê lết người ăn xin
            cây đàn hát rong não nề câu vọng cổ
            quán nhậu lai rai - nơi thừa thiếu trốn tìm

            ***

            Này, đất nước của ba miền cày ruộng
            chưa đủ no cho đều khắp ba miền
            ta ca hát quá nhiều về tiềm lực
            tiềm lực còn ngủ yên...

            ***

            Lúc này tôi làm thơ tặng em
            em có nghĩ tôi là đồ vô dụng?
            vô dụng lấy đi của cuộc sống những gì
            và trả lại được gì cho cuộc sống?

            Em có nghĩ tôi là con chích choè ăn và gại mỏ?

            Em có nghĩ tôi là tay chuyên sản xuất hàng giả?

            Em có nghĩ tôi là kẻ thợ chữ đục đẽo nát cả giấy
            múa võ bán cao trên trang viết mong manh?
            tình nghĩa nhập nhằng với cái hư danh
            tờ giấy chép văn thành tờ giấy bạc

            Em có nghĩ...
            mà thôi!

            ***

            Xin em nhìn kia – người cuốc đất
            (tôi cũng từng chai tay cuốc đất)
            cái cuốc theo ta đời này, đời khác
            lưỡi cuốc nhỏ nhoi liếm sạch cánh đồng rồi
            dướn mình cao
            chĩa cuốc lên trời
            bổ xuống đánh phập
            đẹp lắm chứ cái tạo hình cuốc đất!

            Xin em nhìn - người gánh phân, gánh thóc
            (tôi cũng từng mòn vai gánh phân, gánh thóc)
            kẽo kẹt hai vai một nhịp cầu vồng
            đẹp lắm chứ cái tạo hình gồng gánh!

            Những cái đẹp thế kia... em có chạnh lòng không?
            cái đẹp gợi về thuở ngày xưa ngày xửa
            nhịp theo tiết tấu chậm buồn
            cái đẹp ấy lẽ ra không nên tồn tại nữa!

            Em có chạnh lòng chăng
            giữa thành phố huy hoàng bạt ngàn quán nhậu
            bỗng hiện lù lù cái xe hơi chạy than
            vệt than rơi toé lửa mặt đường

            Em có chạnh lòng chăng
            xích lô đạp càng ngày càng nghênh ngang
            xích lô máy và xe lam chạy dầu vừa nã đại liên vừa phun khói độc
            người đi bộ vừa đi vừa nghĩ về tiềm lực
            tiềm lực còn ngủ yên...

            ***

            Tôi trót sinh ra nơi làng quê nghèo
            quen cái thói hay nói về gian khổ
            dễ chạnh lòng trước cảnh thương tâm

            Làng tôi xưa toàn nhà tranh vách đất
            bãi tha ma không một cái mả xây
            mùa gặt hái rơm nhiều, thóc ít
            lũ trẻ chúng tôi vầy đất tối ngày

            Thuở tới trường cũng đầu trần chân đất
            chữ viết loằng ngoằng củ sắn ngọn khoai
            thầy giáo giảng rằng
            nước ta giàu lắm!...
            lớp lớp trẻ con cứ thế học thuộc bài

            ***

            Lúc này
            tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa
            ta biết buồn để biết lạc quan
            và, để nhắn lại sau ta cho lớp lớp trẻ con
            (dù sau này dầu mỏ đã phun lên
            quặng bô-xít cao nguyên đã thành nồi thành soong
            thành tàu bay hay tàu vũ trụ...
            dù sau này có như thế... như thế... đi nữa
            thì chúng ta vẫn cứ nên nhắn lại)
            rằng
            đừng quên đất nước mình nghèo!

            Lúc này
            tôi và em không còn là lũ trẻ con nữa
            tuổi thanh xuân trọn vẹn cuộc chiến tranh
            sau lưng ta là kỷ niệm bi tráng
            trước mặt ta vẫn con đường gập ghềnh
            vẫn trang trọng tấm lòng trung thực
            dù có thể lỗi lầm – làm thế nào mà biết trước
            dù có sao thì cũng phải chân thành

            Xưa mẹ ru ta ngủ yên lành
            để khôn lớn ta hát bài đánh thức
            có lẽ nào người lớn cứ ru nhau
            ru tiềm lực ngủ vùi trong thớ thịt

            ***

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong quả tim mắc bệnh đập cầm chừng

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong bộ óc mang khối u tự mãn

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong con mắt lờ đờ thủy tinh thể

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong lỗ tai viêm chai màng nhĩ

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong ống mũi khò khè không nhận biết mùi thơm

            Tiềm lực còn ngủ yên
            trong lớp da biếng lười cảm giác

            Năng động lên nào
            từ mỗi tế bào, từ mỗi giác quan
            cố nhiên cần lưu ý tính năng động của cái lưỡi

            ***

            Cần lưu ý
            lời nói thật thà có thể bị buộc tội
            lời nịnh hót dối lừa có thể được tuyên dương
            đạo đức giả có thể thành dịch tả
            lòng tốt lơ ngơ có thể lạc đường

            Cần lưu ý
            có cái miệng làm chức năng cái bẫy
            sau nụ cười là lởm chởm răng cưa
            có cái môi mỏng rát hơn lá mía
            hôn má bên này bật máu má bên kia
            có trận đánh úp nhau bằng chữ nghĩa
            khái niệm bắn ra không biết lối thu về

            Cần lưu ý
            có lắm sự nhân danh lạ lắm
            mượn áo thánh thần che lốt ma ranh
            nhân danh thiện tâm làm điều ác đức
            rao vị nhân sinh để bán món vị mình

            Cần lưu ý
            có lắm nghề lạ lắm
            nghề mánh mung cứa cổ bóp hầu nhau
            nghề chửi đổng, nghề ngổi lê, nghề vu cáo
            nghề ăn cắp lòng tin và chẹt họng đồng bào
            có cả nghề siêu nghề gọi là nghề không làm gì cả
            thọc gậy bánh xe cũng một thứ nghề...

            Bộ sưu tập những điều ngang trái ấy
            phù chú ma tà ru tiềm lực ngủ mê

            ***

            Tôi muốn được làm tiếng hát của em
            tiếng trong sáng của nắng và gió
            tiếng chát chúa của máy và búa
            tiếng dẻo dai đòn gánh nghiến trên vai
            tiếng trần trụi của lưỡi cuốc
            lang thang
            khắp đất nước
            hát bài hát
            ĐÁNH THỨC TIỀM LỰC...



            Tp. Hồ Chí Minh 1980-1982

            Nguồn: Nguyễn Duy, Mẹ và Em, Nxb Thanh Hóa, 1987

            Comment

            • #7

              Thơ Nguyễn Duy


              Tưởng Niệm

              Được tin lễ cải táng di hài vua Duy Tân ở Huế mà có thơ rằng...



              Ước chi tới bến sông Hương
              đốt nhang mà lạy nắm xương lưu đày
              thế là đã trở về đây
              một con người tận chân mây cuối trời

              Tấm thân phiêu dạt quê người
              linh hồn vẫn ở lại nơi quê nhà
              ngai vàng vừa cũ vừa xa
              ánh vàng vương miện cũng là hư không

              Mặt trời vẫn mọc đằng đông
              lăng minh quân vẫn dựng trong lòng người
              bao triều vua phế đi rồi
              người yêu nước chẳng mất ngôi bao giờ...

              tp. Hồ Chí Minh, tháng 4 năm Đinh Mão (1987)

              ********************************************

              Comment

              • #8

                Thơ Nguyễn Duy

                Gửi Huế

                Đi qua Thành Nội

                Gió đi ù ù ngang họng súng thần công
                tiếng chuông chùa đi thủng thỉnh trong không
                áo em trắng đi từ xa vẳng lại
                thời gian đi xám mặt đỉnh đồng



                Hỏi thăm

                Vừa xa mà đã nghe lâu
                hỏi thăm áo tím qua cầu có bay
                ớt Đông Ba có còn cay
                gạo de An Cựu độ này còn thơm

                Hỏi thăm hoa phượng bên đường
                sông Hương mấy bữa mưa nguồn còn trong
                quán cơm Âm Phủ còn không
                cô gì hôm ấy... lấy chồng hay chưa?



                Bốn chiếc cầu bắc ngang sông Hương

                Em đưa tôi qua Bạch Hổ, Tràng Tiền
                vô cớ đứng tần ngần trên cầu Mới
                sông Hương mùa này trong thấy đáy
                nước về xuôi gió lại ngược lên ngàn

                Em đánh số cho cầu theo tuổi nó
                số một
                số hai...
                số ba chen vào giữa

                Xin em đếm lại
                bốn, ba, hai...
                không lẽ em quên chiếc cầu số một
                chiếc cầu treo cổ nhất
                chiếc cầu dải yếm bắc từ xưa!...



                Nhớ bạn

                Tôi về xứ Huế mưa sa
                em ơi Đồng Khánh đã là ngày xưa
                tôi về xứ Huế chiều mưa
                em ơi áo trắng bây giờ ở đâu

                Bến Tuần loáng thoáng hàng dâu
                em xa vườn lựu từ lâu lắm rồi
                lối mòn đá cuội rong chơi
                lơ thơ trắng dưới chân đồi hoa mơ

                Lan báo hỉ nở tình cờ
                bông ngô đồng rụng xuống bờ Hương Giang
                chợ chiều Bến Ngự chưa tan
                ai đi ngược dốc Phú Cam một mình

                Huế, 1976




                *********************************
                Đã chỉnh sửa bởi Photo; 04-01-2010, 10:35 AM.

                Comment

                • #9

                  Thơ thiền Lý - Trần











                  Giới thiệu về nội dung:



                  Thơ thiền Lý - Trần là ấn phẩm đặc biệt được in trên khổ giấy 25x25cm, do Nhà xuất bản Văn hóa Sài gòn xuất bản. Tòan bộ hình ảnh minh họa cho tác phẩm này gồm 100 bức ảnh được tuyển chọn từ khỏang 5000 tấm ảnh mà nhà thơ Nguyễn Duy đã mất 3 năm rong ruổi tìm và chụp các cảnh đẹp trên khắp mọi miền đất nước từ Nam ra Bắc.

                  Những tác phẩm được in trong tuyển tập này bằng 3 ngôn ngữ Hán – Việt – Anh chủ yếu dựa vào 3 tập văn thơ Lý – Trần. Nhà thơ Nguyễn Duy và nhóm tác giả thực hiện tuyển tập này đã mất rất nhiều tâm sức để hòan thành tác phẩm với mong muốn nhận được sự hỗ trợ, tiếp sức của nhiều cá nhân và đơn vị để tiếp tục thực hiện những tác phẩm tương tự trong thời gian tới.


                  Đọc Thơ Thiền Lý Trần sẽ gợi cho ta nhiều suy nghĩ, đặc biệt trong liên hệ với đời sống hiện đại, Khi đã sống gần gũi với nhau, cũng vì duyên sanh, con người cảm thấy phải có trách nhiệm đối với đồng loại của mình cũng như đối với thế giới mình đang sống. Việc tập hợp lại một số thơ thiền tiêu biểu của Việt Nam giúp người đọc có cái nhìn mới không chỉ về nền văn hóa trong quá khứ của dân tộc Việt Nam, mà còn từ nền văn hóa quá khứ ấy xây dựng một lối sống mới trong quan hệ với đồng loại và với thế giới xung quanh.

                  Mỗi ngày 1 cuốn sách xin trân trọng gửi đến các bạn độc giả "Tuyển tập thơ thiền Lý - Trần" do Nguyễn Duy, Kevin Bowen, Nguyễn Bá Chung biên soạn.
                  Đã chỉnh sửa bởi Photo; 04-01-2010, 10:47 AM.

                  Comment

                  • #10

                    Thơ Nguyễn Duy

                    Đò Lèn

                    Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá
                    níu váy bà đi chợ Bình Lâm
                    bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
                    và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

                    Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị
                    chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng
                    mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm
                    điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

                    Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế
                    bà mò cua xúc tép ở đồng Quan
                    bà đi gánh chè xanh Ba Trại
                    Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn

                    Tôi trong suốt giữa hai bờ hư - thực
                    giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần
                    cái năm đói củ dong riềng luộc sượng
                    cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm

                    Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất
                    đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
                    thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
                    bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn

                    Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại
                    dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi
                    khi tôi biết thương bà thì đã muộn
                    bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi!


                    9-1983

                    Nguồn: Nguyễn Duy, Ánh trăng, Nxb Tác phẩm mới, 1984

                    Comment

                    • #11

                      Thơ Nguyễn Duy

                      THƠ TẾT


                      Đề tranh Tết "Lý ngư vọng nguyệt"

                      Di chúc người xưa để lại đó thôi
                      con cá xoè đuôi như người xoè quạt
                      mặc kệ kiếp rong rêu bùn nước
                      cứ lững lờ ngắm một vầng trăng



                      Tết ở vùng quê lụt

                      Lụt trắng đồng mà không trắng lòng
                      bạn cùng tôi chung chén rượu nồng
                      be tết không đầy nhưng không nhạt
                      uống rồi nghe có bão bên trong...



                      Nhớ Trường Sơn giáp Tết

                      - Con vượn cuối đàn đang ngơ ngác đấy!...
                      nâng súng lên... chợt hạ súng bồn chồn
                      - Thôi bạn nhé... tết này thà suông vậy
                      bắn không đành con vượn đang bồng con!



                      Tết Nam nhớ Bắc

                      Nắng chang chang cũng thịt mỡ dưa hành
                      cũng có một mùa đông trong tủ lạnh
                      quạt máy xua khói nhang bay đỏng đảnh
                      thiếu cái gì mà tết cũng như chưa?...

                      ********************

                      Comment

                      • #12

                        Thơ Nguyễn Duy

                        Tình ca cho người ly hôn

                        Đừng nói rằng em không yêu anh
                        nên nói rằng em yêu anh xong rồi

                        Sự dối lừa xúc phạm tình yêu
                        đành chấp nhận bước lỡ làng định mệnh

                        Đành thú thật cuộc tình như cuộc chiến
                        bụi mưa xuân hoang phế đấu trường lòng

                        Đành ngắm niềm vui chui qua xác nỗi buồn
                        bình thản nhìn xa không hoảng hốt

                        Đành tùng xẻo khối âm u phát độc
                        thanh thoát người về không cản lối người đi

                        Đừng quên chúc tốt lành nhau em nhé
                        và thơ ơi đừng sướt mướt làm gì

                        Cuối Đông năm Bính Tý, 1996

                        Nguồn: Nguyễn Duy, Bụi, Nxb Hội nhà văn, 1997

                        ************************


                        Comment

                        • #13

                          Thơ Nguyễn Duy

                          Thời gian
                          1.
                          Này em buồn mà làm gì
                          thời trong leo lẻo lỡ đi qua rồi
                          cái thời loang lổ đang trôi
                          thôi thì thong thả tới thời trắng tinh

                          2.
                          Này em mình tự dọn mình
                          ta ân xá tội với tình cho ta
                          thời gian lướt khướt quan tòa
                          một mai trắng án thiên hà cả thôi

                          3.
                          Này em cành lấp ló chồi
                          tẹo hoa tí cỏ chợt vui giữa buồn
                          chợt phai chợt thắm con đường
                          chợt quên chợt nhớ chợt thương lần thần

                          4.
                          Này em chợt độ hồi xuân
                          thời gian làm phép tẩy trần đó ư
                          oán ân hóa giải từ từ
                          từ từ mặt nạ rơi như lá vàng

                          (Đầu xuân Giáp Tuất - 1994)

                          *********************

                          Comment

                          • #14

                            Thơ Nguyễn Duy

                            Nấp vào bóng mình



                            Anh vô danh đứng lên bằng đôi chân hy vọng của mình
                            cây vô danh đứng lên bằng chính rễ của nó
                            đất đai cằn khô chưa bao giờ bình yên

                            Anh vươn tay về phía giấc mơ tàng hình ngọn gió
                            như cây vươn về phía cao xanh
                            bằng cành của nó

                            Không hiểu nổi tại sao anh và cây bị chém bị đốn
                            không lẩn trốn và không thể lẩn trốn
                            anh nấp vào bóng anh

                            Anh vặt trăng sao rịt lành vết thương
                            thấm giọng giọt sương nước mắt em long lanh mảnh vỡ
                            và bắt chước lá cây bình thản hát mỗi lúc gặp gió

                            Lại đứng lên một lần nữa... một lần nữa... một lần nữa...
                            anh chờ em cơn mưa phục sinh
                            ô dù che anh là chiếc bóng chính mình

                            Comment

                            • #15

                              Thơ Nguyễn Duy

                              .


                              Rồi ngày mai trong một giấc mơ nào
                              Em có gặp lại những gì đã mất
                              Trường lớp lạ ngày nào ta biết mặt
                              Bạn bè đông tan học rủ nhau về
                              Những tên người vô cớ gọi trong mê
                              Sáng thức dậy thấy lòng vui rộn rã
                              Những bài thơ chuyền tay nhau vội vã
                              Bỗng ngày nào anh chợt nhận ra em
                              Một tên người xa lạ tự nhiên quen
                              Từ lúc ấy lòng anh như trẻ mãi
                              Và lòng em cũng vô cùng thơ dại
                              Ta yêu nhau không một lí do nào
                              Khắp đất trời mới mẻ lạ lùng sao
                              Thế giới đẹp như trang hoàng trở lại
                              Những chiếc lá rụng trong chiều lộng lẫy
                              Cũng nghiêng mình thủ thỉ lúc ta qua
                              Và một điều huyền bí được sinh ra.

                              Như tất cả, hẳn là em cũng có
                              Những ngăn kéo của lòng mình nho nhỏ
                              Ngăn giấu ô mai, ngăn giấu vui buồn
                              Và ngăn nào cất giữ những nụ hôn
                              Ngăn nào nữa cất những lời hứa hẹn
                              Dẫu lời hứa không bao giờ đúng hẹn
                              Những chuyến tàu lỡ bến đã từ lâu
                              Giữa những mặt người thấp thoáng qua mau
                              Em có thấy bóng ai đang sững lại
                              Ấy là anh của một thời trẻ dại.
                              Rồi ngày mai trong một giấc mơ nào
                              Em có gặp lại những gì đã mất
                              Những thanh kẹo nguyên màu trong kí ức
                              Vẫn chưa bong lớp giấy cuối cùng
                              Một bầu trời lặng lẽ đến bao dung
                              Tiếng chân bước nôn nao ngoài cửa lớp
                              Trong ánh mắt bao niềm vui choáng ngợp
                              Mỗi ngày qua như một chuyến đi dài
                              Tiếng cuộc đời giục giã ở bên tai.
                              Kỉ niệm cũ xếp đầy trong trí nhớ
                              Như nét mực thấm qua từng trang vở
                              Bàn tay em hờ hững lật qua dần
                              Có lúc nào em dừng lại, bâng khuâng
                              Như bóng nắng ngoài kia chưa nỡ tắt
                              Mặt trời xuống sợ ngày vui sẽ hết.
                              Rồi ngày mai một buổi chiều nào
                              Trên con đường bóng tối phủ từ lâu
                              Em mệt mỏi giữa dòng đời khắc nghiệt
                              Những lúc ấy có bao giờ em biết
                              Những tháng ngày tươi đẹp đã trôi qua
                              Có một phần lầm lỗi của đôi ta?


                              .
                              ----------------------------

                              Cái đẹp của sa mạc là một cái giếng nó ẩn dấu nơi đó.

                              Comment

                              Working...
                              X
                              Scroll To Top Scroll To Center Scroll To Bottom